Güncel Haberler
Anasayfa / Sigortacılık / İyi Niyet ve Yakın Sebep Prensibi

İyi Niyet ve Yakın Sebep Prensibi

PRENSİP MESELESİ!

İYİ NİYET VE YAKIN SEBEP

Sigortacılığın tarihine bakacak olursak araştırmacıların ifadelerine göre M.Ö. 2500’lü yıllara dayandığını söyleyebiliriz. M.Ö. 2500 yıllarında Babil’de sermayedarların borç verdikleri tüccarların soyulmaları halinde borçlarını silmesi, M.Ö. 4500 yıllarında ise Mısır’da bazı esnafların bir sandık oluşturduğunu ve ölen esnafların ailelerine yardım yapmaları ile sigortacılığın başladığını ifade edebiliriz.

Geçmişten günümüze sigortacılığın yaygınlaşmasına kadar bir çok önemli olay yaşanmıştır. Buna 1666 yılında Londra’da çıkan ve 4 gün devam eden, 13.000 evin yanmasına sebep olan büyük Londra yangınını örnek gösterebiliriz.

Örneklerde de görüldüğü üzere sigortacılığın; yardımlaşma, hasardan önceki mali güce yeniden kavuşma üzerine kurulan çok özel bir sistem olduğunu görmekteyiz. Bu özel sistem kapsamında sigortalıların ve sigortacıların hak ve yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu hak ve yükümlülüklerden “sigortacılığın prensipleri ”ne değinerek bilinmesi gereken özel hususlardan söz edeceğim.

Sigortacılıkta 6 temel prensip vardır. Bunlar:

-Sigortalanabilir menfaat prensibi

-Azami iyi niyet prensibi

-Tazminat prensibi

-Halefiyet, hakların devri prensibi

-Çifte sigorta veya hasara iştirak prensibi

-Yakın sebep prensibi

Bu prensiplerden “azami iyi niyet” ve “yakın sebep” prensibi üzerinde duracağım.

Sigortacılık; sigortalı ve sigortacı arasında bir güven ilişkisine dayanır. Sigortacılık bir hizmet sektörüdür ve sigortacının sorumluluğu hasarda başlar. Azami iyi niyet prensibine göre sigortalı; sigortalanabilir menfaati ile ilgili tüm bilgileri sigortalı ile paylaşma yükümlüğündedir.

Bir konut poliçesi düşünün; sigortacı poliçeyi düzenlerken sigortalıdan alacağı bilgileri doğru kabul eder ve sigortalının ileteceği bilgiler ile sigorta sözleşmesi düzenler. Poliçeyi düzenlerken menfaate dair sorular yöneltebilir. Bir menfaatin sigortalanabilir olup olmadığı, fiyatının belirlenmesi sigortalıdan gelecek bilgilere dayalıdır. Evinin ahşap olmasına rağmen tam kâgir olduğunu söyleyen sigortalı “azami iyi niyet” prensibine aykırı davranmış olur. Azami iyi niyet prensibine göre sigortacı sigortalının ileteceği bilgilere güvenir. Yine konut poliçesini örnek gösterecek olursak; belirtilen eşya bedelinin gerçekten öyle olup olmadığına dair eve giderek herhangi bir denetleme yapmaz. Sigortacı sigortalının ileteceği bilgilere güvenir. Bu sebeple sigortalanabilir menfaat ile ilgili; gerek sigorta bedeli gerekse menfaat özelliklerini doğru olarak sigortacıya bildirmek önem arz etmektedir. Poliçemiz düzenlenirken sigorta bedelini ve özelliklerini sigortacımıza doğru olarak bildirerek poliçemizin sağladığı güvenin gönül rahatlığı ile tadını çıkarabiliriz.

Bir diğer husus “yakın sebep prensibi”dir. Bir jenga oyununu düşünün… Taşlar sırayla çekilir ancak tüm taşların yerle bir olmasının sebebi  son çekilen taştır. Peki bu taş bizim hangi teminatımızdır? Bir yangın poliçesi düşünün, işyeri poliçemiz olsun. Aldığımız teminat “yangın ve hırsızlık” teminatıdır. Sigortalı ek teminatları (bkz. https://www.tsb.org.tr/yangin-sigortasi-genel-sartlari – Ek Sözleşme İle Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Haller ve Kayıplar) almamıştır. Senaryomuzda bir kargaşa meydana gelmiş ve giriş katında yer alan işyerinde yangın çıkmıştır. Satılan malların bir kısmı zarar görmüştür. İşyerine ait yangın poliçesi mevcut ve yangın teminatı poliçede yer alıyor. Bu hasarda oluşan yangın, poliçe kapsamında değerlendirilir mi? Hayır, çünkü işyeri sahibi poliçesini düzenletirken G.L.K.H.H. (Grev,lokavt,kargaşalık,halk hareketleri) ek teminatını almamıştır.  Hasarın başlangıç noktasının kargaşalık olması sebebi ile “yakın sebep” ilkesi gereği hasar teminat dışında kalmaktadır.

Zincirleme oluşan hasarların başlangıç noktası poliçelerde önem arz etmektedir. Poliçe satın alınırken aldığımız teminatlar kadar almadığımız teminatların da neler olduğuna bakmakta yarar vardır.

Groupama Sigorta’nın bilinçli ve bilgi birikimi olan acenteleri ile sağlıklı bir bilgilendirme ile poliçeleriniz düzenlendi ise “kafana takma” diyoruz.